Hộp số xe ô tô là gì? Chi tiết về 4 loại hộp số thông dụng trên ô tô

Hộp số xe ô tô là gì? Có mấy loại hộp số xe ô tô, ưu nhược điểm mỗi loại ra sao là vấn đề mà những người mới trước khi mua xe ô tô điều nên tìm hiểu để có thể cân nhắc đưa ra quyết định lựa chọn chiếc xe phù hợp. Hãy xem ngay bài viết dưới đây để được Siêu Thị Xe Tải Van giải đáp.

Tìm hiểu về 4 loại hộp số xe ô tô thông dụng trên thị trường
Tìm hiểu về 4 loại hộp số xe ô tô thông dụng trên thị trường

Hộp số xe ô tô là gì? Có vai trò như thế nào?

Hộp số xe ô tô là một bộ phận quan trọng của hệ thống truyền động giúp xe có thể điều chỉnh tăng giảm tốc độ nhờ vào cơ chế thay đổi tỷ số truyền và mô men xoắn trước khi truyền đến bánh xe.

Vai trò của hộp số xe ô tô:

  • Giữ vòng tua máy trong khoảng phù hợp giúp động cơ của ô tô hoạt động với hiệu suất tối ưu đồng thời tiết kiệm nhiên liệu.
  • Một hộp số xe ô tô chất lượng cần đảm bảo có hiệu suất truyền lực cao, đồng thời khi di chuyển không gây tiếng ồn. Nhờ vào đó, người lái sẽ có cảm giác mượt mà khi thay đổi số.
Hộp số xe ô tô là một bộ phận quan trọng của hệ thống truyền động
Hộp số xe ô tô là một bộ phận quan trọng của hệ thống truyền động

Xem thêm : Thay dầu số tự động ở thời gian nào tốt nhất?

Phân loại hộp số xe ô tô (cấu tạo, công dụng, nguyên lý hoạt động)

Có 4 loại hộp số xe ô tô phổ biến trên thị trường hiện nay đó là: Hộp số sàn; Hộp số tự động: Hộp số tự động vô cấp và Hộp số ly hợp kép:

Hộp số sàn (MT) trên ô tô

Hộp số sàn (MT)
Cấu tạoCông dụngNguyên lý hoạt động
Vỏ hộp sốbảo vệ các bộ phận bên trong khỏi bụi bẩn và hư hại.Nguyên lý hoạt động của số tiến

Mô men lực thông qua ly hợp xuất phát từ động cơ được truyền vào hộp số. Tại đây, trục sơ cấp sẽ tiếp nhận, sau đó, cặp bánh răng trung gian tương ứng với cấp số tiến mà người lái chuyển sẽ ăn khớp với nhau để truyền lực đến trục thứ cấp

Nguyên lý hoạt động của số lùi

Khi xe chuyển về số lùi, bánh răng nhỏ trung gian ở chế độ số lùi sẽ ăn khớp với bánh răng thứ cấp và trung gian. Bánh răng trung gian lúc này sẽ dẫn động cho bánh răng thứ cấp thông qua 1 bánh răng trung gian khác khiến bánh răng thứ cấp quay ngược chiều, trục thứ cấp theo đó cũng chuyển động ngược để lùi.
Trục sơ cấpnhận công suất từ động cơ và truyền đến các bánh răng
Trục thứ cấptruyền công suất từ các bánh răng đến bánh xe.
Các bánh răng có kích thước khác nhautạo ra đa dạng tỷ số truyền động khi truyền đến momen xoắn.
Bánh răng đồng bộ giúp đồng bộ tốc độ giữa các bánh răng khi chuyển số, đảm bảo quá trình chuyển số mượt mà.
Cần sốthiết bị điều khiển bên ngoài giúp người lái thay đổi các bánh răng.
Ly hợpdùng để ngắt kết nối giữa động cơ và hộp số khi cần chuyển số.
Nguyên lý hoạt động của hộp số sàn
Nguyên lý hoạt động của hộp số sàn

Xem thêm: Xe số sàn là gì? 2 điểm khác nhau xe số sàn và xe số tự động

Hộp số tự động (VT) trên ô tô

Hộp số tự động (VT)
Cấu tạoCông dụngNguyên lý hoạt động
Vỏ hộp số: bảo vệ các bộ phận bên trong khỏi bụi bẩn và hư hại.Nguyên lý hoạt động của số tiến

Mô men xoắn từ vị trí trục khuỷu của động cơ được chuyển đến trục vào của hộp số. Tiếp đến sẽ đóng 2 ly hợp lại để truyền đến trục ra.Bảng điều khiển điện tử lúc này sẽ thực hiện nhiệm vụ đóng mở đường dầu dẫn tới vị trí của ly hợp để xe vào số dễ dàng. Các ly hợp số và ly hợp tiến tương ứng cũng sẽ được đóng lại để xe vào số tiến.

Nguyên lý hoạt động của số lùi

Ly hợp số 2 đóng lại, bộ bánh răng hành tinh số 2 sẽ được giữ cố định.Đối với xe có 1 số lùi, 5 số tiến, khi ly hợp số 5 đóng lại,  từ trục biến mô, mô men xoắn sẽ được truyền sang trục bánh răng mặt trời. Khi truyền từ trục bánh răng mặt trời sang bộ bánh răng hành tinh ở vị trí số 2 và số 3, mô men xoắn cũng sẽ đồng thời đổi chiều.Cuối cùng, chuyển sang trục ra của hộp để xe có thể di chuyển lùi.
Bơm dầuđưa dầu bôi trơn và áp suất dầu cho hệ thống.
Bộ biến môgiúp kết nối và ngắt kết nối động cơ với hộp số tự động.
Bộ bánh răng hành tinh tạo ra đa dạng các tỷ số truyền động 
Ly hợp và phanh đĩa điều khiển các bánh răng hành tinh và thay đổi tỷ số truyền động.
Van điều khiển dòng dầu thuỷ lựcgiúp thay đổi các bánh răng.
Bộ điều khiển điện tử quản lý hoạt động của hộp số dựa trên các tín hiệu từ các cảm biến.
Nguyên lý hoạt động của hộp số tự động
Nguyên lý hoạt động của hộp số tự động

Xem thêm: Xe tải van chạy bao nhiêu km phải thay nhớt?

Hộp số tự động vô cấp (CVT) trên ô tô

Hộp số tự động vô cấp (CVT)
Cấu tạoCông dụngNguyên lý hoạt động
Puli dẫn độngtruyền năng lượng từ động cơ tới hệ thống truyền động và  tạo ra sự thay đổi tỉ số truyềnNguyên lý hoạt động của số tiến

Hệ puli được điều khiển tiến lại gần hoặc ra xa bởi một bộ điều khiển thuỷ lực. Theo đó, khi 2 nửa puli này tiến lại gần nhau thì bán kính sẽ tăng lên, dây đai được nâng ra xa tâm. Khi 2 nửa puli tách ra, bán kính giảm xuống, dây đai nằm lọt giữa 2 nửa puli và gần tâm hơn.

Nếu puli dẫn động có bán kính nhỏ, puli bị dẫn có bán kính lớn thì tốc độ quay sẽ giảm, tạo ra được “số thấp”. Ngược lại thì tốc độ quay sẽ tăng lên, tạo ra được “số cao”.

Nguyên lý hoạt động của số lùi

Để tạo ra số lùi, bộ ly hợp sẽ cố định vành đai lại để bánh răng hành tinh quay ngược chiều với bánh răng mặt trời khiến hộp số quay ngược chiều. 
Puli bị dẫntạo ra sự thay đổi tỉ số truyền nhờ vào sự di chuyển ra vào của 2 nửa puli
Dây đai truyền lực giữa puli dẫn động và puli bị dẫn
Bơm dầuđưa dầu bôi trơn và áp suất dầu cho hệ thống.
Hệ thống điều khiểngiúp tối ưu hóa hiệu suất hoạt động của động cơ
Bánh răng hành tinhcải thiện khả năng truyền lực 
Các bộ biến môtăng mô-men xoắn tại thời điểm khởi động và chuyển động ở tốc độ thấp.
Nguyên lý hoạt động của hộp số tự động vô cấp
Nguyên lý hoạt động của hộp số tự động vô cấp

Xem thêm: Xe số tự động là gì? 3 cách lái xe số tự động đúng cách

Hộp số ly hợp kép (DCT) trên ô tô

Hộp số ly hợp kép (DCT)
Cấu tạoCông dụngNguyên lý hoạt động
Ly hợp kép (1 và 2) Ly hợp 1 điều khiển các bánh răng lẻ, ly hợp 2 điều khiển các bánh răng chẵn. Cả 2 phối hợp nhịp nhàng giúp việc chuyển số diễn ra nhanh chóng và mượt mà hơn.Nguyên lý làm việc của các bộ bánh răng trong hộp số ly hợp kép DCT tương tự như hộp số sàn MT. Điểm khác là cơ cấu chuyển số có thể được thực hiện tự động hoặc bán tự động. Từ các tín hiệu cảm biến, thông qua ly hợp bộ điều khiển điện tử sẽ điều khiển hoạt động của những bộ bánh răng.
Bộ điều khiển điện tử (TCU)Kiểm soát việc vận hành của ly hợp và hộp số, giúp tính toán thời điểm tối ưu để chuyển số
2 trục sơ cấp Một trục sơ cấp điều khiển các bánh răng lẻ, và trục còn lại điều khiển các bánh răng chẵn. 
2 trục thứ cấptruyền lực tới bánh xe
Bộ bánh răng được phân chia giữa hai trục để làm việc với hai ly hợp khác nhau.
Hệ thống bơm dầu và làm mátduy trì hiệu suất và độ bền của hệ thống, giúp bôi trơn và giảm nhiệt độ động cơ.
Nguyên lý hoạt động của hộp số ly hợp kép
Nguyên lý hoạt động của hộp số ly hợp kép

Xem thêm: Vệ sinh khoang máy bao lâu một lần?

Bảng so sánh ưu, nhược điểm của 4 loại hộp số xe ô tô

4 loại hộp số xe ô tôHộp số sàn (MT)Hộp số tự động (VT)Hộp số tự động vô cấp (CVT)Hộp số ly hợp kép (DCT)
Ưu điểm– Giá rẻ nhất trong 4 loại hộp số
– Khả năng tiết kiệm nhiên liệu tốt hơn hộp số tự động có cấp và vô cấp.
– Tiết kiệm được nhiều chi phí bảo trì, bảo dưỡng vì dễ dàng sửa chữa và ít hư hỏng.
– Tăng độ tập trung cho người lái thông qua việc sử dụng kết hợp nhiều thao tác điều khiển hợp số
– Cảm giác chân thật khi điều khiển.
– Mang đến trải nghiệm lái dễ dàng hơn đối với các bác tài mới. 
– Không phải thực hiện nhiều thao tác giúp cho việc lái xe trơn tru hơn, đặc biệt trong tình trạng tắc đường trong thành phố.
– Tương tự như hộp số tự động, hộp số tự động vô cấp cũng mang đến trải nghiệm điều khiển xe mượt mà, độ chính xác cao với việc thực hiện sang số vô cùng êm ái, không bị giật cục.
– So với hộp số tự động truyền thống thì có sự nâng cấp hơn về khả năng tiết kiệm nhiên liệu.
– Cấu tạo không phức tạp, kích thước và khối lượng nhỏ nhẹ hơn vì vậy ít cần bảo dưỡng hơn so với hộp số tự động
– Cấu tạo hộp số đơn giản, gọn nhẹ hơn so với hộp số tự động (VT).
– Tối ưu hiệu suất truyền động đồng thời đảm bảo lực kéo phù hợp với điều kiện hoạt động của ô tô.
– Ít tiêu hao nhiên liệu, hoạt động hiệu quả
– Cảm giác lái chân thực, thú vị nhờ quá trình sang số mượt mà, chính xác.
Nhược điểm– Điều khiển xử lý tình huống khó hơn so với hộp số tự động vì có nhiều thao tác. Điều này có thể gây khó khăn cho những tài xế mới.
– Việc thực hiện nhiều thao tác điều khiển hộp số cũng gây bất tiện nhất là khi tắc đường, kẹt xe. Hay khi lái xe đường dài, điều này có thể dễ gây ra những sự nhức mỏi cho tài xế, đặc biệt là với những người có vấn đề về xương khớp chân.
– Biến mô thuỷ phải hoạt động với công suất lớn hơn do đó tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn so với hộp số sàn.
– Cấu tạo hệ thống phức tạp, khiến cho việc bảo trì, sửa chữa không dễ dàng nên chi phí bảo dưỡng cũng cao hơn.
– Khi tăng tốc hay chạy ở tua máy cao phát ra tiếng ồn lớn
– Không phù hợp với những dòng ô tô thể thao và các dòng có tải trọng lớn vì khả năng chịu lực của dây đai kém, không thể chịu được những loại động cơ có công suất lớn và momen xoắn cao.
– Chi phí sửa chữa, bảo dưỡng cao.
– Không phù hợp với những người thích cảm giác lái mạnh mẽ, muốn cảm nhận sự chuyển số như truyền thống.
– Giá thành cao, chỉ phù hợp với những dòng ô tô cao cấp, hạng sang hay xe thể thao. 
– Chi phí sửa chữa, bảo dưỡng cao
– Vẫn còn xảy ra hiện tượng giật ở tốc độ thấp vì thuật toán chưa được tối ưu.
Mỗi loại hộp số xe ô tô đều có ưu và nhược điểm riêng
Mỗi loại hộp số xe ô tô đều có ưu và nhược điểm riêng

Xem thêm: Giải đáp: Xe số sàn và xe số tự động, nên mua xe nào?

Trên đây, Siêu Thị Xe Tải Van đã cập nhật những thông tin về cấu tạo, nguyên lý hoạt động cũng như ưu nhược điểm của 4 loại hộp số xe ô tô phổ biến. Qua đó, hy vọng bạn sẽ giúp ích cho việc lựa chọn chiếc xe sở hữu hộp số phù hợp với nhu cầu.

Nếu như thích những dòng xe phục vụ kinh doanh vận tải sở hữu hộp số tự động vận hành dễ dàng thoải mái thì xe tải van chính là sự lựa chọn hoàn hảo. Cần tư vấn mua xe tải van chất lượng, uy tín thì hãy gọi ngay cho số hotline của Siêu Thị Xe Tải Van 0934.102.234 hoặc ghé trực tiếp Showroom tại các chi nhánh gần nhất để trải nghiệm và cảm nhận.

Các bài viết liên quan đến Bảo dưỡng – Sửa chữa – Bảo trì:

Gọi điện
Gọi điện
Chat Zalo
Chat Zalo